SKU คืออะไร? ต่างจากบาร์โค้ดอย่างไร และวิธีตั้งรหัส SKU ให้ใช้กับระบบ WMS ได้ระยะยาว
SKU (Stock Keeping Unit) คือรหัสที่บริษัทตั้งเองเพื่อแยกสินค้าแต่ละแบบ เช่น รุ่น สี และขนาด รหัสที่ตั้งดีทำให้หยิบถูก นับถูก และวิเคราะห์ยอดขายได้ บทความนี้อธิบายความต่างระหว่าง SKU กับบาร์โค้ด หลักการตั้งรหัส และข้อผิดพลาดที่ควรเลี่ยง
คำตอบสั้น: SKU (Stock Keeping Unit) คือรหัสภายในบริษัทที่ใช้แยกสินค้าแต่ละแบบ เสื้อรุ่นเดียวกันแต่ต่างสีหรือต่างไซซ์คือคนละ SKU ส่วนบาร์โค้ดคือรูปแบบให้เครื่องอ่าน ซึ่งมักบรรจุเลข GTIN (EAN/JAN) จากผู้ผลิต หรือรหัสภายในที่บริษัทพิมพ์เอง SKU ที่ดีควรสั้น ไม่ซ้ำ ไม่เปลี่ยน และไม่ใส่ข้อมูลที่เปลี่ยนบ่อย เช่น ราคาหรือตำแหน่งจัดเก็บ
SKU ต่างจากบาร์โค้ดอย่างไร?
| หัวข้อ | SKU | บาร์โค้ด (เช่น EAN / JAN ของผู้ผลิต) |
|---|---|---|
| ใครเป็นคนกำหนด | บริษัทตั้งเอง | มักมาจากผู้ผลิตตามมาตรฐานสากล |
| หน้าที่ | แยกสินค้าในระบบของบริษัท | ให้เครื่องสแกนอ่านได้ |
| รูปแบบ | ตัวอักษรและตัวเลขที่คนอ่านเข้าใจ | EAN/JAN เป็นตัวเลขแสดงเป็นแถบเส้น ส่วนรหัสภายในพิมพ์เป็น 1D หรือ 2D ได้ |
| ความสัมพันธ์ | หนึ่ง SKU อาจมีหลายบาร์โค้ด เช่น บาร์โค้ดชิ้นและบาร์โค้ดลัง | บาร์โค้ดหนึ่งตัวควรชี้ไปที่ SKU เดียว |
หลักตั้งรหัส SKU ให้ใช้ได้ระยะยาว
- ไม่ซ้ำ และหนึ่งสินค้ามีหนึ่ง SKU
- สั้นพอที่คนอ่านและพิมพ์ได้ เช่น 8–12 ตัวอักษร
- ขึ้นต้นด้วยหมวดหรือแบรนด์ แล้วตามด้วยรุ่น สี และขนาด
- ใช้ตัวอักษรและตัวเลข คั่นด้วยขีด (-) ได้ หลีกเลี่ยงช่องว่างและอักขระพิเศษอื่น
- หลีกเลี่ยงตัวที่สับสนง่าย เช่น O กับ 0 และ I กับ 1
- ไม่ใส่ข้อมูลที่เปลี่ยนบ่อย เช่น ราคา ผู้ขาย หรือตำแหน่งจัดเก็บ
- ไม่นำ SKU ที่เลิกใช้กลับมาใช้กับสินค้าใหม่
ตัวอย่างรูปแบบ: TS-BAS-BLK-M = เสื้อยืด (TS) รุ่นเบสิก (BAS) สีดำ (BLK) ไซซ์ M
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
| ข้อผิดพลาด | ผลที่ตามมา |
|---|---|
| สินค้าเดียวมีหลาย SKU | สต็อกกระจาย ยอดคงเหลือแต่ละรหัสไม่ตรง |
| หลายสินค้าใช้ SKU เดียว | หยิบสลับ ส่งผิดสีหรือผิดขนาด |
| ใส่ตำแหน่งจัดเก็บใน SKU | ย้ายของแล้วรหัสผิดทันที |
| รหัสยาวและซับซ้อนเกินไป | คีย์ผิดบ่อย |
| ไม่กำหนดหน่วยบรรจุ | สับสนระหว่างชิ้น กล่อง และลัง |
SKU กับหน่วยบรรจุใน WMS
สินค้าเดียวกันอาจรับเข้าเป็นพาเลท เก็บเป็นลัง และขายเป็นชิ้น WMS ควรผูกหน่วยบรรจุทุกระดับกับ SKU เดียวพร้อมอัตราแปลง เช่น 1 ลัง = 12 ชิ้น ระบบจะแปลงหน่วยให้อัตโนมัติ ไม่ต้องสร้าง SKU แยกสำหรับลังกับชิ้น ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของ สต็อกไม่ตรง
การจัดการ SKU ใน ci.Himalayas
- ci.Himalayas/GLOBAL: จัดการสต็อกระดับ SKU ตามรหัส สี สไตล์ หรือไซซ์ และรองรับทศนิยมสำหรับน้ำหนักสินค้า
- WMS Standard: จัดการสินค้า 4 ระดับบรรจุภัณฑ์ (พาเลท / ลัง / กล่อง / ชิ้น) รองรับสินค้าชุด และพิมพ์ฉลากบาร์โค้ดให้สินค้าที่ไม่มีบาร์โค้ดตอนรับเข้า
- ci.Himalayas/Base: รองรับบรรจุภัณฑ์สูงสุด 4 หน่วย
ถ้ากำลังเตรียมข้อมูลขึ้นระบบใหม่ อ่านต่อที่ วิธี Implement ระบบ WMS และการเตรียม Master Data
คำถามที่พบบ่อย: SKU
SKU ย่อมาจากอะไร?
SKU ย่อมาจาก Stock Keeping Unit คือรหัสที่บริษัทตั้งเพื่อแยกสินค้าแต่ละแบบในระบบ
SKU กับบาร์โค้ดต่างกันอย่างไร?
SKU เป็นรหัสภายในที่บริษัทตั้งเอง ส่วนบาร์โค้ดคือรูปแบบให้เครื่องอ่าน ซึ่งมักบรรจุเลข EAN/JAN จากผู้ผลิตหรือรหัสภายใน หนึ่ง SKU อาจมีหลายบาร์โค้ด เช่น ของชิ้นและของลัง
สินค้าต่างสีต้องแยก SKU ไหม?
ควรแยก เพราะลูกค้าสั่งและคลังต้องหยิบตามสีและขนาด ถ้าใช้ SKU เดียว จะหยิบสลับและนับผิดได้ง่าย
เปลี่ยนรหัส SKU ทีหลังได้ไหม?
ทำได้แต่กระทบทุกระบบที่เชื่อมกัน ทั้งข้อมูลขาย บัญชี และประวัติ ควรตั้งให้ดีตั้งแต่ก่อนขึ้นระบบ
อัปเดตเนื้อหา: ตุลาคม 2026 โดยทีมซีเน็ท (ประเทศไทย)
